Olaylarda ölenlere ilişkin 5 bin gibi bir rakam telaffuz ediliyor. Bu rakam gerçeği ne kadar yansıtıyor?

Hiç yansıtmıyor. Suriye’nin her yeri toplu mezar. Bugün Suriye’de 10 bin kadar ölüm, 40 bin kadar kayıp, 100 bin kadar da hapiste olan insan var.

Aynı evde yaşayanlar artık birbirine güvenemez durumda

Arap Baharı’nın rüzgârı Suriye’de yaklaşık 10 aydır oldukça sert esiyor. Cuma gösterileri çatışmalı ve kanlı geçerken, muhalif Suriye vatandaşlarının bir kısmı kendilerinin ve ailelerinin can güvenliğini sağlayabilmek için ülkeyi terk ediyor. İç ve dış pekçok dinamiğin çözülmez birdüğümhaline getirdiğiSuriye’den bahsedilirkendillerden düşmeyen bir deyim ‘Esed’in zulmü.’Bu deyimi aydınlatabilmek için Hatay sınırındak imülteci Suriyeliler’e Esed’in nasıl zulmettiğini, mevcut rejimin günlük hayatları nasıl etkilediğini sorduk.

“EVDE BİR AJAN OLABİLİR”

Beşşar Esed,Suriye’deki yaklaşık 40 yıllık Esedailesi ve 60 yıllık Baas Partisi yönetiminin son -ve gerçekten sonolması dilenen-temsilcisi. 2000yılında babasıHafız Esed’in ölümünden sonra onunyerine geçtive insan haklarını hiçe sayan,ekonominindurmaksızın dalgalandığı rejim halkı kırmayadevametti. Peki busüreçten Suriye halkı nasıl etkilendi? Sığınmacıların anlattığına göre ekonomik istikrarsızlık,yolsuzluk ve baskı iç içegeçerek ‘Esedkorku’sunuçekirdekaileyekadartaşımış. Suriye’nin meşhur istihbaratı ve ordu,fakirlik çeken vatandaşlara ekmek kapısı olduğundan ülkede her 4-5 kişiden biri ya ajan, ya asker. Aynı evin içinde insanlar birbirlerine güvenemez, hükümet aleyhine laf edemez hale gelmiş. Çoğu insan neyle suçlandığını bilmeden kendini cezaevinde buluyor. Bukişilerden biri olmak için “Yahu buhükümetdeniye bukadar yüksekvergi alıyor”gibi bir cümle sarf etmek yeterli.

AKIL ALMAZ SİNDİRME YÖNTEMLERİ

Yine debunlar Suriyeliler için ‘günlük meseleler’. Sığınmacılara göre Esedhükümeti muhalif askerlerive sivilleri herkesin gözüönünde cezalandırarak halka gözdağı vermeye çalışıyor.Arabayla üstünden geçmek,el ve kolları kesmek şeklinde uygulanan bukatliamlarda Irak,İran ve Hizbullah’tanmilislerin de kullanıldığını düşünülüyor. RüstemF.,Türkiye’ye sığındığı için arabasının sınırda Suriyeli askerler tarafındanyakıldığını, damperli kamyonunun daşoförüyle birlikte kayıplarda olduğunuanlatıyor.Bütün bunların nedeni olarak muhalif olmasınıgösteriyor.Sınıra yakın köylerde olan çatışmalarda yaralananları taşımaktanbaşka bir suçu olmadığını belirtiyor.

Ölene dek yerde sürüklediler

YasinF. sözekarıştığında anlattığı hikaye kanımızı donduruyor. Birkaç hafta önce ordudan kaçmayaçalışırken yakalanan bir asker, yine herkesin gözü önünde bir arabanınarkasına bağlanıpsınır boyunca ölene dek sürükleniyor. Hal böyleolunca da muhalif askerler ordudan ayrılmayı gözealamıyorlar. Tümolumsuzluklara rağmen Suriyeli mülteciler, bunun sonsuza dek böyle gitmeyeceğine, Arap Baharı rüzgârının Esed rejiminide önüne katıp süpüreceğine, Suriye’nin demokratik bir yapıya kavuşacağına inanmaktan vazgeçmiyorlar.

‘Alevi kardeşlerimiz oyuna gelmesin!’

Suriye Devlet Başkanı Esed’in kendisini desteklemeleri için Aleviler’i ve Kürtler’i, çoğu Sünni olan muhaliflere karşı kışkırttığı söyleniyor. Sığınmacılar devamlı “Alevi kardeşlerimiz bu oyuna gelmesinler” diye tekrarlıyor, Aleviler’in de zulüm gördüğünü belirterek demokrasi adına aynı safta yer almaları gerektiğini vurguluyorlar.

Kürtler Esed’e destek vermiyor

Esed rejimi, çoğunlukla Halep, Kamışlı, Haseki, Afrin gibi kuzey şehirlerde yaşayan Kürtler’i kendi tarafına çekmek için girişimlerde bulunuyor. Sığınmacıların anlattıklarına göre Suriye’de 200 bini aşkın Kürt kimliksiz yaşıyor. Bu sebeple mülk edinemeyen, asker veya devlet memuru olamayan bu kesimiçin Esed’in Kürt liderle konuşup bir vatandaşlık kanunu çıkardığını söyleyen Suriyeliler, Kürtler’in bu hakkı “şimdi mi aklına geldi” diyerek geri çevirdiklerini belirtiyorlar.

(Kaynak: Bugün)